1986: verhuizing naar Tilburg

In 1986 verhuisde de bibliotheek en het prentenkabinet van het Provinciaal Genootschap naar Tilburg en kreeg haar onderdak bij wat toen heette de Stichting Katholieke Hogeschool (later omgedoopt in Katholieke Universiteit Brabant, momenteel genaamd Tilburg University).
Vele honderden verhuisdozen kwamen er aan te pas om de collectie over te huizen. Duizenden boeken met leren banden en vele handschriften kwamen te voorschijn. De meest kostbare werken werden geplaatst in een kluis in het hoofdgebouw (het tegenwoordige gebouw C - Cobbenhagen Building). Voor de vele oude drukken werd in het magazijn een aparte ruimte gecreëerd, afgeschermd via een kooiconstructie van hout en gaas, voorzien van een toegangsdeur met hangslot. In de volksmond heette deze bewaarplaats 'het kippenhok'. De boeken en tijdschriften kwamen in de open opstelling terecht. Op 1 juli 1986 waren de bibliotheek en het prentenkabinet weer in bedrijf, mede dankzij het personeel dat eveneens vanuit 's-Hertogenbosch was overgekomen. Van hen zijn Ilse Mulder en Dorine van Elderen momenteel nog als informatiespecialist werkzaam. Op 6 februari 1987 werd de officiële overdrachtsverklaring getekend en kwam de naam Brabantica-Collectie in zwang.

Affiche uit 1986

Afdelingshoofd Gerard Kroes werd verantwoordelijk voor de collectie. Piet van Kempen, die zich onder meer bezig hield met het Bibliotheek Informatie Centrum, kreeg als conservator de zorg over de handschriften en oude drukken. Ineke Kuyer, mee overgekomen uit 's-Hertogenbosch, ontfermde zich over het in een aparte ruimte opgeslagen prentenkabinet. Jaap Maessen, eveneens meeverhuisd vanuit de oude locatie, hield zich bezig met de automatisering. Het trio Kuyer-Kroes-Maessen was de facto verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van wat langzamerhand de Brabant-Collectie ging heten.

De provincie had voor Tilburg gekozen vanwege de bibliotheekautomatisering. De catalogi bestonden nog uit Leidse boekjes en ouderwetse fiches in ladenbakken; deze moesten op termijn vervangen worden. Afgesproken werd dat alle boektitels in een geautomatiseerd systeem zouden worden opgenomen en dat er een gemeenschappelijke 'Brabantica-catalogus' zou komen: de huidige Brabant Databank. Deze databank bevat nu bijna 100.000 beschrijvingen van boeken, tijdschriftartikelen en hoofdstukken uit boeken over heden en verleden van de provincie Noord-Brabant en haar bewoners. Het werd de vervanger van de jaarlijks verschijnende, gedrukte Brabantse Bibliografie. Voor het prentenkabinet werd een aparte database opgesteld: de Databank Topografisch-Historische Atlas. Drijvende kracht achter de automatisering was Peter Keijzers.

Restauratie Roman-Visscher-kaart

Op 21 november jl. heeft de Brabant-Collectie een bezoek gebracht aan het restauratieatelier van Marijn de Valk in Nieuw- en Sint Joosland. De Roman-Visscher-kaart troffen we opgespannen in een raamwerk aan.

Geremargeerde Roman-Visscher-kaart (in raamwerk)

Voor het relaxeren en opweken van lijmlagen is de wandkaart, vlak liggend op een grote tafel, gedurende twee dagen in een vochtkamer geweest. De relatieve vochtigheid werd langzaam omhoog gebracht, zodat er geen risico was op het uitlopen van pigmenten. Vervolgens kon de kaart plaatselijk van de linnen drager losgemaakt worden. Aan de achterzijde werd het papier opgelicht zodat er aan gewerkt kon worden. De meest hinderlijke watervlekken in het papier werden als het ware uitgedrukt. De bruine, grillige kringen van de vlekken zijn, met name in de tekst, nagenoeg niet meer zichtbaar.

In de stadsprofielen is het papier uitermate bros. Zwakke plekken in het gehavende papier werden verstevigd en teruggeplaatst op het linnen. Soms werd er vanaf de voorzijde gewerkt.

Retouche zal daar waar de kleuren verdwenen zijn nog worden aangebracht, zoals in kaders en luchten.

Aan de randen van de kaart zijn met tarwestijfsel stroken dik Japans papier gemonteerd. Dit wordt het remargeren van de kaart genoemd. Door de bevestiging in een spanraam wordt de wandkaart nog vlakker getrokken.