 |
Ducatus Brabantiae nova delineatio per Nicolaum I. Viβcherum Anno 1661.
Gedruckt t'Amsterdam Claes Ianβ.Viβcher. 1656.
(Ingekleurde kopergravure. Schaal: 6,8 cm. = 'Een Duytsche Myle van 15 in een Graed, inhoudende 2000 Rijnlandsche Roeden, Miliare Germanicum cuiusmodi 15 Gradum confuciunt une Lieue commune.' ) |
De Roman-Visscher-kaart is hét pronkstuk van de Brabant-Collectie. Het verhaal achter de herkomst en aankoop van deze kaart voert ons terug naar 1983.
Op 10 juni van dat jaar kreeg de heer G. Keukens, toenmalig bibliothecaris van de Genootschapsbibliotheek, een tip over een bijzondere kaart van Brabant. Antiquariaat Nico Israel bood de zogenaamde Roman-Visscher-kaart aan op een verkooptentoonstelling in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. Keukens deed navraag naar deze kaart en verklaarde voor de Bibliotheekcommissie dat het hier inderdaad een in zijn vorm en soort unieke kaart betrof. De hoge aankoopprijs à fl. 40.000,- zorgde echter voor een tweedeling binnen de commissie. Het vinden van subsidiegevers was een vereiste. Om de subsidieverzoeken een stevige basis te geven vroeg Keukens aan de Utrechtse prof. dr. G. Schilder een schriftelijke verklaring op te stellen over de Roman-Visscher-kaart. Hierin zou gewezen moeten worden op het belang van de kaart als zodanig, maar ook op het belang van behoud van de kaart voor (Noord-)Brabant. Schilder gaf gehoor aan dit verzoek. In zijn betoog onderschreef hij het belang van deze 17e eeuwse wandkaart als cartografisch meesterstuk. Verder pleitte hij dat het merendeel van dergelijke kaarten tot buitenlandse collecties behoort en dat van de Roman-Visscher-kaart in Nederland geen enkel exemplaar bekend was. Schilder zag de Genootschapsbibliotheek als dé aangewezen plaats om dit cartografisch topstuk voor de provincie Noord-Brabant te bewaren.
Het Anjerfonds steunde aankoop van de kaart met een geldelijke bijdrage van fl. 30.000,-. Het resterende bedrag moest uit eigen middelen betaald worden.
Op de factuur van Antiquariaat Nico Israel (gedateerd 25 januari 1984) wordt de aankoop als volgt omschreven:
"BRABANT. Gegraveerde kaart in 12 bladen, metende 160 x 140 cm., tonende het Hertogdom Brabant. Met adres van Claes Iansz Visscher, en gedateerd te Amsterdam 1656/1661. De gehele kaart, in de tijd op linnen geplakt, meet 216 x 166 cm. De titel, kaart en de gezichten zeer fraai oudtijds gekleurd."
Hoogstwaarschijnlijk is de kaart omstreeks maart 1984 in 's-Hertogenbosch gearriveerd en opgenomen in de collectie.
Vindplaats: Generaliteitsland Brabant / 1661 (1)
